II. Süleyman kimdir, neden yaklaşık 40 yıl sarayda kapalı yaşadı, nasıl padişah oldu, döneminde hangi topraklar kaybedildi ve Belgrad nasıl geri alındı? Osmanlı Devleti’nin 20. padişahı II. Süleyman, hayatının büyük bölümünü tahta çıkma ihtimali bulunan bir şehzade olarak sıkı gözetim altında geçirdi. 1687 yılında IV. Mehmet’in tahttan indirilmesinin ardından hükümdar oldu. Saltanatı, Osmanlı Devleti’nin Kutsal İttifak karşısında ağır askerî baskı altında bulunduğu, Belgrad gibi önemli şehirlerin kaybedilip yeniden ele geçirildiği son derece çalkantılı bir döneme rastladı.
II. Süleyman Kimdir?
II. Süleyman, Osmanlı Devleti’nin 20. padişahıdır.
15 Nisan 1642 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Osmanlı Devleti’nin 18. padişahı Sultan İbrahim, annesi ise Saliha Dilaşub Sultan idi.
Ağabeyi IV. Mehmet’in uzun saltanatı boyunca taht için potansiyel bir aday olması nedeniyle sarayın Şimşirlik olarak bilinen bölümünde sıkı gözetim altında tutuldu.
1687 yılında IV. Mehmet’in tahttan indirilmesi üzerine Osmanlı tahtına çıktı.
II. Süleyman Kimin Oğludur?
II. Süleyman’ın babası Sultan İbrahimdir.
Kardeşleri arasında Osmanlı tahtına çıkan IV. Mehmet ve daha sonra padişah olacak II. Ahmed bulunuyordu.
Böylece Sultan İbrahim’in üç oğlu da Osmanlı padişahı oldu:
IV. Mehmet
II. Süleyman
II. Ahmed
II. Süleyman Yaklaşık 40 Yıl Sarayda mı Yaşadı?
Evet.
II. Süleyman’ın hayatının en dikkat çekici yönlerinden biri, hükümdar olmadan önce yaklaşık 40 yıl boyunca saray içerisinde sıkı gözetim altında yaşamasıdır.
IV. Mehmet’in saltanatının ilk yıllarında Kösem Sultan ile Turhan Sultan arasında yaşanan büyük iktidar mücadelesi sırasında Şehzade Süleyman’ın adı taht için gündeme geldi.
Bunun ardından Süleyman ve kardeşleri sarayın Şimşirlik adı verilen özel bölümünde daha sıkı kontrol altında tutulmaya başlandı.
Bu uzun kapalı hayat, II. Süleyman’ın devlet yönetimi konusunda doğrudan tecrübe kazanmasını büyük ölçüde engelledi.
Şimşirlik Nedir?
Şimşirlik, Topkapı Sarayı içerisinde hanedanın tahta çıkma ihtimali bulunan erkek üyelerinin gözetim altında tutulduğu alanlardan biriydi.
Popüler tarih anlatılarında bu sistem çoğunlukla “kafes hayatı” olarak bilinir.
Şehzadelerin devlet merkezinden ve askerî yönetimden uzak tutulması taht kavgalarını azaltmayı amaçlıyordu.
Ancak uzun yıllar süren bu izolasyon, hükümdar adaylarının devlet yönetimi konusunda deneyim kazanmadan tahta çıkmasına da neden olabiliyordu.
II. Süleyman bu sistemin en çarpıcı örneklerinden biridir.
II. Süleyman Nasıl Padişah Oldu?
IV. Mehmet döneminin son yıllarında Osmanlı Devleti büyük bir askerî kriz içerisindeydi.
1683 II. Viyana Kuşatması başarısız olmuş, ardından Avusturya ve müttefikleri Osmanlı topraklarına karşı büyük bir saldırıya geçmişti.
Budin kaybedildi ve Osmanlı orduları Avrupa cephesinde ağır yenilgiler almaya başladı.
1687 yılında ordudaki büyük huzursuzluk IV. Mehmet’in tahttan indirilmesiyle sonuçlandı.
Devlet adamları ve askerî ileri gelenler yerine kardeşi Şehzade Süleyman’ı tahta çıkarmaya karar verdi.
II. Süleyman Tahta Çıkacağını Öğrenince Neden Korktu?
II. Süleyman yaklaşık kırk yıl boyunca sarayda gözetim altında yaşamıştı.
Bu nedenle kendisini odasından çıkarmaya gelen görevlilerin padişah yapmak için değil, öldürmek için geldiğini düşündü.
Tarihî kaynaklarda Şehzade Süleyman’ın öldürülmek üzere olduğunu sanarak namaz kılmak için izin istediği anlatılır.
Görevliler onu padişah yapılacağına ikna etmekte zorlandı.
Kardeşi Ahmed’in de yardımıyla bulunduğu bölümden çıkarıldı ve 8 Kasım 1687 tarihinde Osmanlı tahtına oturdu.
Bu olay II. Süleyman’ın uzun saray hayatının psikolojik etkisini göstermesi açısından Osmanlı tarihinin dikkat çekici sahnelerinden biridir.
II. Süleyman Kaç Yaşında Padişah Oldu?
II. Süleyman 1642 yılında doğdu ve 1687 yılında tahta çıktı.
Dolayısıyla hükümdar olduğunda yaklaşık 45 yaşındaydı.
Bu durum onu önceki yüzyıllarda çocuk veya genç yaşta hükümdar olan birçok Osmanlı padişahından ayırmaktadır.
Ancak yaşının ilerlemiş olmasına rağmen devlet yönetimi konusunda uzun bir sancak veya askerî görev tecrübesi bulunmuyordu.
II. Süleyman Tahta Çıktığında Osmanlı’nın Durumu Nasıldı?
II. Süleyman oldukça ağır bir siyasi ve askerî miras devraldı.
1683 Viyana bozgununun ardından Osmanlı Devleti, Avusturya, Lehistan ve Venedik başta olmak üzere Avrupa devletlerinin oluşturduğu Kutsal İttifak ile savaş hâlindeydi.
Budin kaybedilmişti.
Macaristan’daki Osmanlı hâkimiyeti büyük ölçüde sarsılıyordu.
Orduda disiplin sorunları yaşanıyor, devlet hazinesi savaş giderleri nedeniyle zorlanıyordu.
II. Süleyman’ın saltanatının temel meselesi yeni topraklar fethetmekten çok, Osmanlı Devleti’nin elindeki toprakları korumak ve geri çekilmeyi durdurmak oldu.
Belgrad Osmanlı’nın Elinden Çıktı mı?
Evet.
Osmanlı Devleti açısından Balkanlar’ın en önemli askerî merkezlerinden biri olan Belgrad, 1688 yılında Avusturya kuvvetlerinin eline geçti.
Belgrad yalnızca büyük bir kale değildi.
Orta Avrupa ve Balkan yollarının kesiştiği stratejik bir merkezdi ve Osmanlı seferlerinde çok önemli bir üs görevi görüyordu.
Bu nedenle şehrin kaybedilmesi İstanbul’da büyük endişeye yol açtı.
II. Süleyman Sefere Çıktı mı?
II. Süleyman sağlık sorunları yaşamasına rağmen savaşın gidişatı nedeniyle ordunun moralini yükseltmek amacıyla İstanbul’dan ayrıldı.
1689 yılında Edirne üzerinden Sofya’ya kadar ilerledi.
Padişahın cepheye yakın bir bölgede bulunması, Osmanlı ordusunun toparlanmasına yönelik siyasi ve sembolik bir adım niteliğindeydi.
Ancak sağlık durumu onun doğrudan savaş meydanında aktif bir komutan gibi hareket etmesini engelliyordu.
Köprülü Fazıl Mustafa Paşa Kimdir?
II. Süleyman döneminin en önemli devlet adamı Köprülü Fazıl Mustafa Paşa idi.
Köprülü Mehmet Paşa’nın oğlu ve Köprülü Fazıl Ahmed Paşa’nın kardeşiydi.
1689 yılında sadrazamlığa getirildi.
Osmanlı Devleti’nin askerî ve mali açıdan ağır baskı altında bulunduğu bir dönemde göreve gelen Fazıl Mustafa Paşa, ordunun yeniden düzenlenmesi ve maliyenin toparlanması için çeşitli tedbirler aldı.
Onun sadrazamlığa gelişi II. Süleyman saltanatının en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
Osmanlı Devleti II. Süleyman Döneminde Yeniden Toparlandı mı?
Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın yönetimi altında Osmanlı ordusu 1690 yılında yeniden önemli askerî başarılar elde etmeye başladı.
Osmanlı kuvvetleri Balkanlar’da karşı saldırıya geçti.
Şehirköy, Pasarofça, Güvercinlik ve Niş gibi önemli merkezler yeniden ele geçirildi.
Vidin ve çevresinde Osmanlı hâkimiyeti güçlendirildi.
En büyük başarı ise Belgrad’ın geri alınması oldu.
Belgrad Ne Zaman Geri Alındı?
Osmanlı ordusu Köprülü Fazıl Mustafa Paşa komutasında Belgrad üzerine yürüdü.
Şehir kısa süren bir kuşatmanın ardından 8 Ekim 1690 tarihinde yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi.
Belgrad’ın geri alınması Viyana bozgunundan sonra başlayan uzun geri çekilme döneminde Osmanlı Devleti açısından büyük moral sağlayan askerî başarılardan biri oldu.
Aynı sefer sırasında Niş, Semendire ve bölgedeki çeşitli kalelerin yeniden alınması Osmanlıların Balkanlar’daki savunma hattını geçici olarak güçlendirdi.
II. Süleyman Belgrad’ın Alınmasına Nasıl Tepki Verdi?
II. Süleyman Belgrad’ın yeniden Osmanlı hâkimiyetine girmesinden büyük memnuniyet duydu.
Fazıl Mustafa Paşa İstanbul’a döndüğünde padişah onu büyük iltifatlarla karşıladı.
Kaynaklarda II. Süleyman’ın üzerindeki kürkü çıkararak sadrazama giydirdiği, mücevherli hançerini verdiği ve ona dua ettiği anlatılmaktadır.
Bu davranış, padişahın Osmanlı ordusunun yeniden başarı kazanmasına verdiği önemi gösteren dikkat çekici bir tarihî olaydır.
Fazıl Mustafa Paşa’nın Reformları
Köprülü Fazıl Mustafa Paşa yalnızca askerî cephede değil, devlet maliyesinde de düzenlemeler yapmaya çalıştı.
Uzun savaşların yarattığı mali yükü azaltmak ve yeni seferlerin masraflarını karşılamak için gelir-gider hesaplarını yeniden düzenledi.
Askerî sistemin daha düzenli işlemesini sağlamaya yönelik tedbirler aldı.
II. Süleyman da sadrazamın mali ve idarî düzenlemelerini destekledi.
Bu nedenle II. Süleyman dönemindeki toparlanmanın önemli bir bölümü Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın yönetimiyle ilişkilendirilir.
II. Süleyman’ın Sağlık Sorunları Nelerdi?
II. Süleyman’ın sağlık durumu hükümdarlığının önemli sorunlarından biriydi.
Uzun süredir istiska olarak adlandırılan, vücutta ciddi sıvı birikmesine ve şişmeye neden olan bir rahatsızlık yaşadığı belirtilmektedir.
Hastalığı zaman içerisinde ilerledi.
Saltanatının son döneminde yürümekte ve yolculuk yapmakta büyük güçlük çekiyordu.
1691 yılında sağlık durumu o kadar kötüleşti ki çeşitli yolculuklarında tahtırevanla taşınmak zorunda kaldı.
II. Süleyman Neden Edirne’ye Gitti?
1691 yılında Osmanlı ordusu yeni bir Avusturya seferine hazırlanıyordu.
Fazıl Mustafa Paşa’nın ordunun başında sefere çıkmasının ardından II. Süleyman’ın sağlık durumu giderek ağırlaştı.
Bunun yanında padişahın ölmesi hâlinde İstanbul’da yeni bir taht mücadelesi çıkmasından endişe ediliyordu.
Bu nedenle ağır hasta olmasına rağmen Edirne’ye götürüldü.
Padişah yolculuk sırasında tahtırevanda taşındı ve 9 Haziran 1691 tarihinde Edirne’ye ulaştı.
II. Süleyman Nasıl Öldü?
II. Süleyman’ın sağlık durumu Edirne’ye ulaştığında oldukça ağırdı.
Tedavilere rağmen iyileşmedi.
22 Haziran 1691 tarihinde Edirne’de hayatını kaybetti.
Saltanatı yaklaşık 3 yıl 8 ay sürdü.
II. Süleyman Kaç Yaşında Öldü?
II. Süleyman 15 Nisan 1642 tarihinde doğdu.
22 Haziran 1691 tarihinde hayatını kaybettiğinde 49 yaşındaydı.
Hayatının yaklaşık kırk yılı şehzade olarak sarayda gözetim altında, son dört yılına yakın bölümü ise Osmanlı padişahı olarak geçti.
II. Süleyman’ın Mezarı Nerede?
II. Süleyman’ın naaşı Edirne’den İstanbul’a getirildi.
Padişah Süleymaniye Camii’ndeki Kanuni Sultan Süleyman Türbesi’ne defnedildi.
Mezarı Kanuni Sultan Süleyman’ın mezarının yanında bulunmaktadır.
II. Süleyman’ın Çocuğu Var mıydı?
II. Süleyman’ın çeşitli eşlerinin bulunduğu bilinmektedir.
Ancak kaynaklarda onun hayatta kalan bir çocuğunun bulunmadığı belirtilmektedir.
Bu nedenle II. Süleyman’ın ölümünün ardından taht oğluna geçmedi.
II. Süleyman’dan Sonra Tahta Kim Geçti?
II. Süleyman’ın ölümünün ardından kardeşi II. Ahmed Osmanlı tahtına çıktı.
Böylece Sultan İbrahim’in üçüncü oğlu da Osmanlı padişahı oldu.
II. Ahmed döneminde Kutsal İttifak ile devam eden savaş sona ermeyecek ve Osmanlı Devleti Avrupa cephelerinde ağır mücadeleler vermeye devam edecekti.
II. Süleyman Hat Sanatıyla İlgileniyor muydu?
II. Süleyman uzun şehzadelik yıllarında sanat ve özellikle hatla ilgilendi.
Tokatlı Ahmed Efendi’den hat dersleri aldığı ve sülüs ile nesih yazıda başarılı olduğu belirtilmektedir.
Bu yönüyle II. Süleyman, uzun saray hayatı sırasında eğitim ve sanatla ilgilenen Osmanlı şehzadelerinden biri oldu.
II. Süleyman Nasıl Bir Padişahtı?
II. Süleyman’ın hükümdarlığını değerlendirirken içinde bulunduğu şartları dikkate almak gerekir.
Yaklaşık kırk yıl sarayda sıkı gözetim altında yaşadı.
45 yaşında, devletin büyük askerî kriz içerisinde bulunduğu bir anda padişah oldu.
Avrupa’da birçok Osmanlı kalesi kaybediliyor, devlet hazinesi savaşlar nedeniyle zorlanıyor ve ordudaki disiplin sorunları devam ediyordu.
Bu nedenle II. Süleyman’ın saltanatı büyük fetihlerden çok devletin çözülmesini durdurmaya ve yeniden toparlanmaya çalışma dönemi olarak öne çıktı.
Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın sadrazamlığa getirilmesi bu toparlanmanın en önemli adımlarından biri oldu.
1690 yılında Niş ve Belgrad’ın yeniden ele geçirilmesi, Osmanlıların birkaç yıldır devam eden ağır geri çekilişini geçici de olsa tersine çevirdi.
II. Süleyman Neden Önemlidir?
II. Süleyman, Osmanlı tarihinin en büyük askerî krizlerinden birinin ortasında padişah oldu.
1683 Viyana bozgununun ardından başlayan savaşlar Osmanlı Devleti’ni savunma pozisyonuna sürüklemişti.
Belgrad dahil çok sayıda önemli bölge kaybedildi.
Ancak II. Süleyman’ın son yıllarında Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın yönetiminde Osmanlı ordusu yeniden toparlandı.
Niş ve Belgrad geri alındı.
Maliye ve ordu üzerinde çeşitli düzenlemeler yapıldı.
Bu başarılar Osmanlı Devleti’nin Kutsal İttifak karşısında tamamen çökmesini engelleyen önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Bu nedenle II. Süleyman dönemi kısa olmasına rağmen 1683 sonrası büyük Osmanlı krizinde toparlanma arayışının başladığı hükümdarlıklardan biri olarak önem taşımaktadır.
II. Süleyman Hakkında Kısa Bilgiler
Tam adı: II. Süleyman
Osmanlı sırası: 20. padişah
Babası: Sultan İbrahim
Annesi: Saliha Dilaşub Sultan
Doğum tarihi: 15 Nisan 1642
Doğum yeri: İstanbul
Tahta çıkışı: 8 Kasım 1687
Tahta çıktığı yaş: 45
Hüküm dönemi: 1687-1691
Tahtta kaldığı süre: Yaklaşık 3 yıl 8 ay
Önemli sadrazamı: Köprülü Fazıl Mustafa Paşa
En büyük askerî kayıp: Belgrad’ın 1688’de Avusturya’nın eline geçmesi
En önemli başarı: Belgrad’ın 1690’da geri alınması
Önemli özelliği: Yaklaşık 40 yıl sarayda gözetim altında yaşaması
Çocuğu: Hayatta kalan çocuğu bulunmamaktadır
Ölüm tarihi: 22 Haziran 1691
Ölüm yeri: Edirne
Türbesi: İstanbul, Kanuni Sultan Süleyman Türbesi
Yerine geçen padişah: II. Ahmed
II. Süleyman yaklaşık kırk yıl boyunca sarayda padişah olacağı günü bekleyen bir şehzade olarak yaşadı. 1687 yılında Osmanlı tahtına çıktığında karşısında Viyana bozgununun ardından geri çekilen, önemli şehirlerini kaybeden ve ekonomik açıdan zorlanan bir devlet buldu. İlk yıllarında kayıplar devam etti ve Belgrad dahi Avusturya’nın eline geçti. Ancak Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın sadrazamlığa getirilmesiyle savaşın seyri bir süreliğine değişti. 1690 yılında Belgrad’ın geri alınması, II. Süleyman saltanatının en önemli başarısı oldu. Sağlık sorunları nedeniyle uzun süre hükümdarlık yapamayan II. Süleyman, 1691 yılında Edirne’de hayatını kaybetti ve yerine kardeşi II. Ahmed geçti.
