Rus bilim insanları, Arktik Okyanusu’nun Rusya’ya ait bölümünde daha önce özellikleri ayrıntılı olarak tanımlanmamış, 1.000 kilometreden uzun yeni bir yüzey akıntısının özelliklerini ortaya çıkardı. Keldysh Akıntısı adı verilen oluşumun, sıcak ve tuzlu Atlantik kökenli suları Arktik’in doğusuna taşıdığı belirlendi. Araştırmacıların incelemelerine göre akıntı, Barents Denizi’nden başlayarak Kara Denizi’nin kuzey bölümünden geçiyor ve Arktik Okyanusu’nun kıta yamacına doğru ilerliyor. Akıntının uzunluğu 1.000 kilometreyi aşarken genişliği yaklaşık 50 ila 100 kilometre, derinliği ise 50 ila 100 metre arasında değişiyor.
Akıntının en dikkat çekici özelliklerinden biri, çevresindeki yüzey sularına göre daha sıcak ve daha tuzlu olması. Bilim insanları, Atlantik kökenli suyun Yeni Zemlya’nın kuzeyinde tamamen derinlere çöktüğü yönündeki önceki değerlendirmelerin eksik olduğunu ortaya koydu. Atlantik kökenli suyun bir bölümünün yüzeye yakın tabakada kalarak doğuya doğru ilerlediği belirlendi. Keldysh Akıntısı’nın güzergâhı Yeni Zemlya’nın kuzey kıyıları boyunca kuzeydoğuya, ardından Aziz Anna Çukuru’nun doğu yamacı boyunca kuzeye ve kıta yamacı boyunca doğuya, Laptev Denizi yönüne uzanıyor.
Bilim insanları, yeni akıntının Arktik’teki deniz buzu koşulları üzerinde belirgin bir etkisi bulunduğunu belirtiyor. Sıcak suyun yüzeye yakın şekilde taşınması, özellikle Kara Denizi’nin kuzey kesimlerindeki buz oluşumu ve erimesi açısından önem taşıyor. Araştırmada 1995 ile 2024 yılları arasında gerçekleştirilen 25 deniz araştırma seferinden elde edilen hidrolojik ölçümler bir araya getirildi. Bu geniş veri setinin incelenmesiyle akıntının daha önce ayrıntılı biçimde tanımlanmayan güzergâhı ve özellikleri ortaya çıkarıldı.
Keldysh Akıntısı’nın keşfi, Arktik Okyanusu’ndaki su dolaşımının sanılandan daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, yeni akıntının okyanus modellerine dâhil edilmesinin Arktik deniz buzunun gelecekteki durumunun ve bölgesel iklim değişikliklerinin daha doğru tahmin edilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Arktik’te giderek değişen buz koşullarıyla birlikte ortaya çıkarılan bu yeni akıntı, bölgedeki sıcak su hareketlerinin ve okyanus dolaşımının yeniden değerlendirilmesi açısından önemli bir bilimsel bulgu olarak değerlendiriliyor.
HABER BALİNASI | Mustafa Camuzcu
