III. Mustafa kimdir, hangi yenilikleri yaptı, Baron de Tott kimdir, Çeşme Baskını neden yaşandı, Kırım nasıl kaybedildi ve III. Mustafa nasıl öldü? Osmanlı Devleti’nin 26. padişahı III. Mustafa, 1757 ile 1774 yılları arasında yaklaşık 17 yıl hüküm sürdü. Saltanatının ilk yıllarında uzun süredir devam eden barış ortamını korumaya çalıştı. Devlet maliyesini güçlendirdi, askerî teknik alanında yenilik girişimlerine destek verdi ve İstanbul’da büyük imar faaliyetleri yürüttü. Ancak 1768 yılında başlayan Osmanlı-Rus Savaşı, hükümdarlığının son bölümünü büyük bir askerî krize dönüştürdü.
III. Mustafa Kimdir?
III. Mustafa, Osmanlı Devleti’nin 26. padişahıdır.
28 Ocak 1717 tarihinde Edirne’de dünyaya geldi.
Babası Osmanlı Devleti’nin 23. padişahı III. Ahmed, annesi ise Mihrişah Emine Sultan idi.
III. Ahmed’in 1730 yılında Patrona Halil İsyanı sonucunda tahttan indirilmesinden sonra Şehzade Mustafa uzun yıllar Topkapı Sarayı’nda yaşadı.
III. Osman’ın 30 Ekim 1757 tarihinde ölmesiyle Osmanlı tahtına çıktı.
Padişah olduğunda yaklaşık 40 yaşındaydı.
III. Mustafa Kimin Oğludur?
III. Mustafa’nın babası III. Ahmed, annesi Mihrişah Emine Sultan’dır.
III. Mustafa’nın kardeşi I. Abdülhamid de daha sonra Osmanlı tahtına çıkacaktır.
Oğlu III. Selim ise Osmanlı tarihinin en önemli reformcu padişahlarından biri olacak ve Nizam-ı Cedid adı verilen kapsamlı yenilik programını başlatacaktır.
Hanedan sıralaması bu dönemde şöyle devam eder:
III. Ahmed → III. Mustafa → I. Abdülhamid → III. Selim
III. Mustafa Kaç Yıl Şehzade Olarak Bekledi?
III. Mustafa’nın babası III. Ahmed 1730 yılında tahttan indirildiğinde Mustafa henüz 13 yaşındaydı.
Daha sonra I. Mahmud ve III. Osman dönemlerinde sarayda yaşamaya devam etti.
Yaklaşık 27 yıl boyunca Osmanlı tahtına çıkmayı bekledi.
Özellikle III. Osman döneminde hanedan içerisindeki taht mücadelesi nedeniyle şehzadelerin hayatlarının güvence altında olmadığı bir ortam bulunuyordu.
III. Mustafa 1757 yılında hükümdar olduğunda uzun saray hayatının ardından devlet yönetiminin başına geçmiş oldu.
III. Mustafa Nasıl Padişah Oldu?
III. Osman’ın 30 Ekim 1757 tarihinde hayatını kaybetmesi üzerine tahtın en güçlü adayı III. Ahmed’in oğlu Şehzade Mustafa idi.
Aynı gün Osmanlı tahtına çıkarıldı.
4 Kasım 1757 tarihinde Eyüp Sultan’da kılıç kuşanma töreni gerçekleştirildi.
Yeni padişahın tahta çıktığı Avrupa devletlerine de resmen bildirildi.
III. Mustafa hükümdarlığının ilk döneminde devlet maliyesi, hac yolları, saray harcamaları ve kamu yönetimindeki yolsuzluklarla ilgilenmeye başladı.
III. Mustafa Devlet Harcamalarını Kıstı mı?
Evet.
III. Mustafa devlet gelirlerinin ve giderlerinin yakından takip edilmesine önem verdi.
Saray harcamalarını azalttı.
Bazı ayrıcalıkları ve gelir kalemlerini kaldırdı.
Devlet hazinesinin güçlendirilmesini istiyordu.
Bu uygulamalar sayesinde savaş başlamadan önce Osmanlı hazinesinde önemli miktarda para birikti.
Ancak yalnızca büyük bir hazineye sahip olmanın modernleşen Avrupa orduları karşısında yeterli olmadığı 1768 sonrasında açık biçimde ortaya çıkacaktı.
Koca Ragıp Paşa Kimdir?
III. Mustafa’nın saltanatının ilk yıllarındaki en önemli devlet adamlarından biri Koca Ragıp Paşa idi.
Ragıp Paşa deneyimli bir diplomat, devlet adamı, şair ve sadrazamdı.
Avrupa devletleri arasındaki güç mücadelelerini yakından takip ediyor ve Osmanlı Devleti’nin hazırlıksız biçimde büyük bir savaşa girmesine karşı çıkıyordu.
III. Mustafa’nın ilk saltanat yıllarında izlenen temkinli dış politikada Koca Ragıp Paşa’nın önemli etkisi vardı.
Bu dönemde Osmanlı Devleti büyük çaplı bir Avrupa savaşından uzak kaldı.
III. Mustafa Islahat Yaptı mı?
III. Mustafa, Osmanlı askerî sisteminin Avrupa ordularının gerisinde kaldığının farkındaydı.
Özellikle:
Tophane
Topçu Ocağı
Boğaz savunması
Yeni top üretimi
Askerî teknik eğitim
alanlarında çeşitli çalışmalar başlatıldı.
Ancak III. Mustafa’nın reform girişimleri daha sonra III. Selim döneminde görülecek kadar kapsamlı değildi.
Yeniçeri Ocağı üzerinde köklü değişiklikler yapmak son derece riskli görülüyordu.
Bu nedenle reformlar daha çok teknik askerî birlikler üzerinden ilerledi.
Baron de Tott Kimdir?
III. Mustafa dönemindeki askerî yeniliklerde en çok bilinen yabancı uzmanlardan biri Baron François de Tott idi.
Macar kökenli Fransız subay ve diplomat olan Baron de Tott, Osmanlı Devleti’nde askerî teknik alanında çeşitli çalışmalar gerçekleştirdi.
Topçu birliklerinin geliştirilmesi, yeni topların dökülmesi ve Boğaz savunmasının güçlendirilmesi çalışmalarına katkıda bulundu.
Özellikle Çanakkale ve İstanbul Boğazı çevresindeki savunma sistemlerinin güçlendirilmesinde görev aldı.
Sürat Topçuları Ocağı Nedir?
III. Mustafa döneminde daha hızlı hareket edebilen ve daha etkili ateş gücü sağlayabilecek topçu birlikleri oluşturulmaya çalışıldı.
Bu çalışmalar sonucunda Sürat Topçuları Ocağı kuruldu.
Amaç Avrupa ordularındaki modern topçu sistemlerine daha yakın bir birlik oluşturmaktı.
Ancak ocak 1774 yılının başında, III. Mustafa’nın ölümünden hemen önce kurulabildi.
Bu nedenle devam eden Osmanlı-Rus Savaşı’nın gidişatını değiştirecek ölçüde etkili olamadı.
Mühendishane III. Mustafa Döneminde mi Kuruldu?
Bu konuda oldukça yaygın bir tarih hatası bulunmaktadır.
Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun’un 1773 yılında III. Mustafa tarafından kurulduğu sık sık tekrarlanır.
Ancak kurumun resmî açılışı III. Mustafa’nın ölümünden sonra gerçekleşti.
Deniz mühendisliği eğitimi veren Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun 29 Nisan 1775 tarihinde I. Abdülhamid döneminde açıldı.
Bununla birlikte III. Mustafa dönemindeki topçu eğitimi, askerî teknik çalışmalar ve Baron de Tott’un faaliyetleri sonraki mühendislik kurumlarının gelişimine zemin hazırladı.
III. Mustafa’nın Oğlu III. Selim Nasıl Yetiştirildi?
III. Mustafa’nın en önemli oğullarından biri geleceğin padişahı III. Selim idi.
Şehzade Selim 24 Aralık 1761 tarihinde dünyaya geldi.
Osmanlı hanedanında uzun yıllar sonra erkek bir şehzadenin dünyaya gelmesi büyük sevinç yarattı.
III. Mustafa oğlunun askerî teknik konulara ilgi duymasını destekledi.
Yeni topların denenmesi sırasında Şehzade Selim’i de yanında götürdüğü bilinmektedir.
Bu ortamda yetişen III. Selim ileride Osmanlı Devleti’nin en kapsamlı askerî reform programlarından biri olan Nizam-ı Cedid’i kuracaktı.
III. Mustafa Döneminde İstanbul Depremi
III. Mustafa döneminin en büyük doğal afetlerinden biri 22 Mayıs 1766 İstanbul depremi oldu.
Deprem İstanbul’da büyük yıkıma neden oldu.
Çok sayıda yapı zarar gördü.
Fatih Camii ağır biçimde hasar aldı.
Kapalıçarşı, şehir surları, Tophane, Kız Kulesi, çeşitli askerî yapılar ve kamu binalarında ciddi tahribat meydana geldi.
Artçı depremler aylar boyunca devam etti.
Fatih Camii’ni III. Mustafa mı Yaptırdı?
Fatih Camii ilk olarak Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştı.
Ancak 1766 depreminde cami büyük ölçüde yıkıldı.
III. Mustafa yapının yeniden inşa edilmesini emretti.
Bugün gördüğümüz Fatih Camii’nin ana yapısı büyük ölçüde III. Mustafa dönemindeki yeniden inşanın sonucudur.
Padişah deprem sonrasında İstanbul’un yeniden imarı için büyük miktarda kaynak ayırdı.
Laleli Camii’ni Kim Yaptırdı?
İstanbul’un önemli 18. yüzyıl yapılarından biri olan Laleli Camii ve Külliyesi III. Mustafa tarafından yaptırıldı.
Külliyenin inşası 1760-1764 yılları arasında gerçekleştirildi.
Cami, medrese, imaret, sebil, çeşme ve çeşitli yapılardan oluşuyordu.
Laleli Camii, Osmanlı barok mimarisinin İstanbul’daki önemli örneklerinden biridir.
III. Mustafa daha sonra bu külliyedeki türbeye defnedilecekti.
Ayazma Camii’ni Kim Yaptırdı?
Üsküdar’daki Ayazma Camii de III. Mustafa döneminin önemli eserlerinden biridir.
III. Mustafa camiyi annesi Mihrişah Emine Sultan ve kardeşi Şehzade Süleyman’ın hatırasına yaptırdı.
1758 yılında başlayan çalışmalar 1761 yılında tamamlandı.
Yapı 18. yüzyıl Osmanlı barok mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak günümüze ulaştı.
III. Mustafa Kanal Projeleri Düşündü mü?
Evet.
III. Mustafa döneminde İstanbul ve çevresindeki ulaşımı ve ticareti geliştirmek amacıyla dikkat çekici projeler gündeme geldi.
Bunlardan biri Sakarya Nehri’nin Sapanca Gölü’ne, Sapanca Gölü’nün ise İzmit Körfezi’ne bağlanması projesiydi.
Ancak proje çeşitli nedenlerle gerçekleştirilemedi.
III. Mustafa’nın Süveyş bölgesinde de kanal açılması fikriyle ilgilendiği bilinmektedir.
Osmanlı-Rus Savaşı Neden Başladı?
III. Mustafa döneminin en önemli olayı 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı oldu.
- yüzyılın ikinci yarısında Rusya giderek güçleniyor ve Karadeniz ile Balkanlar yönünde nüfuzunu artırmak istiyordu.
Lehistan’daki siyasi gelişmeler de Osmanlı-Rus ilişkilerini daha da gergin hâle getirdi.
Rus birliklerinin Osmanlı sınırına yönelik faaliyetleri İstanbul’da büyük tepki oluşturdu.
Sonunda Osmanlı Devleti 1768 yılında Rusya’ya savaş ilan etti.
Ancak Osmanlı ordusu büyük savaşa yeterince hazırlıklı değildi.
III. Mustafa Rusya ile Savaş İstiyor muydu?
III. Mustafa Rusya’nın giderek güçlenmesinden ciddi biçimde endişe ediyordu.
Rusya’ya karşı daha sert bir politika izlenmesini istiyordu.
Ancak devlet adamlarının bir bölümü ordunun savaşa hazır olmadığını düşünüyordu.
Özellikle ordunun ve lojistik sistemin gerekli hazırlıkları tamamlanmadan savaşa girilmesi sonraki yenilgilerin temel nedenlerinden biri oldu.
1768’de başlayan savaş kısa sürede Osmanlı Devleti açısından son derece ağır sonuçlar doğurdu.
Hotin Rusların Eline Geçti mi?
Savaşın ilk döneminde Osmanlı kuvvetleri Hotin çevresinde bazı başarılar elde etti.
Bu gelişmeler üzerine III. Mustafa Gazi unvanıyla anılmaya başlandı.
Ancak savaşın ilerleyen aşamalarında Rus kuvvetleri üstünlük sağladı.
Hotin Rusların kontrolüne geçti.
Rus orduları Boğdan ve Eflak yönünde ilerlemeye başladı.
Osmanlı kara ordusunun yaşadığı sorunların yanı sıra çok daha büyük bir tehlike Akdeniz’de ortaya çıkacaktı.
Rus Donanması Akdeniz’e Nasıl Geldi?
Rusya savaş sırasında Baltık Denizi’ndeki donanmasının önemli bir bölümünü Avrupa’nın çevresinden dolaştırarak Akdeniz’e gönderdi.
Bu Osmanlı yönetiminin beklemediği ölçekte bir harekâttı.
Rus filosu Akdeniz’de Osmanlı yönetimine karşı ayaklanmaları desteklemeye çalıştı.
Ardından Osmanlı donanmasıyla karşı karşıya geldi.
Bu mücadele III. Mustafa döneminin en ağır felaketlerinden biri olan Çeşme Baskını’na yol açtı.
Çeşme Baskını Nedir?
Çeşme Baskını 6-7 Temmuz 1770 gecesi meydana geldi.
Osmanlı donanması Çeşme Limanı’nda bulunuyordu.
Rus donanmasının kullandığı ateş gemilerinin de etkisiyle Osmanlı gemileri arasında büyük yangın çıktı.
Yangın kısa sürede filonun büyük bölümüne yayıldı.
Osmanlı donanmasının önemli bir kısmı yok edildi.
Çeşme, Osmanlı denizcilik tarihinin en ağır yenilgilerinden biri olarak tarihe geçti.
Çeşme Faciasından Sonra Ne Oldu?
Çeşme’de donanmanın büyük bölümünün kaybedilmesi Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki hareket kabiliyetini ciddi biçimde azalttı.
Rus donanması Ege Denizi’nde daha rahat hareket etmeye başladı.
Osmanlı yönetimi yeni gemiler inşa etmek ve donanmayı yeniden oluşturmak zorunda kaldı.
Aynı zamanda savaşın yalnızca kara kuvvetleriyle değil, modern bir donanmayla da yürütülmesi gerektiği çok açık biçimde görüldü.
Bu tecrübe sonraki yıllardaki Osmanlı deniz reformlarını önemli ölçüde etkiledi.
Kırım III. Mustafa Döneminde mi Kaybedildi?
Rus kuvvetleri 1771 yılında Kırım’a girdi.
Kırım Hanlığı Osmanlı Devleti açısından Karadeniz’in güvenliği için son derece önemliydi.
Rusların bölgeye yerleşmesi Osmanlı Devleti’nin Karadeniz’deki hâkimiyetine büyük bir tehdit oluşturdu.
III. Mustafa Kırım’ın tamamen Osmanlı sisteminden kopmasını engellemeye çalıştı.
Ancak savaşın gidişatı Osmanlı Devleti’nin aleyhineydi.
Kırım’ın hukuken Osmanlı’dan ayrılması ise III. Mustafa’nın ölümünden sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile gerçekleşecekti.
Küçük Kaynarca Antlaşması III. Mustafa Döneminde mi İmzalandı?
Hayır.
Bu konuda tarihler zaman zaman karıştırılır.
III. Mustafa 21 Ocak 1774 tarihinde öldü.
1768 yılında başlayan savaş ise onun ölümünden sonra da devam etti.
Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki Küçük Kaynarca Antlaşması 21 Temmuz 1774 tarihinde, yani III. Mustafa’nın ölümünden yaklaşık altı ay sonra I. Abdülhamid döneminde imzalandı.
Dolayısıyla Küçük Kaynarca Antlaşması’nın sonuçları III. Mustafa saltanatına değil, I. Abdülhamid dönemine aittir.
Ancak antlaşmaya yol açan büyük askerî yenilgilerin önemli bölümü III. Mustafa’nın hükümdarlığı sırasında yaşandı.
III. Mustafa Savaşın Sonucunu Görebildi mi?
Hayır.
III. Mustafa, 1768’de başlayan Osmanlı-Rus Savaşı’nın sona erdiğini göremedi.
Savaşın sürekli kötüleşmesi, Osmanlı ordusunun yaşadığı yenilgiler ve devletin içine düştüğü sıkıntılı durum padişah üzerinde büyük baskı oluşturdu.
III. Mustafa’nın sağlığı saltanatının son döneminde giderek bozuldu.
III. Mustafa Şair miydi?
Evet.
III. Mustafa şiirle ilgilenen Osmanlı padişahlarından biriydi.
Şiirlerinde “Cihangir” mahlasını kullandı.
Şiirlerinde devletin içinde bulunduğu durum, devlet adamlarının yetersizliği ve Osmanlı düzenine ilişkin eleştiriler dikkat çeker.
Bu yönüyle III. Mustafa yalnızca hükümdar değil, yaşadığı dönemin sorunlarını şiirlerinde dile getiren bir padişahtı.
III. Mustafa Astrolojiye İnanıyor muydu?
III. Mustafa’nın yıldız ilmi ve astrolojiye büyük ilgi duyduğu tarihî kaynaklarda anlatılır.
Prusya Kralı II. Friedrich’in askerî başarılarını duyduğunda onun yanında başarılı müneccimlerin bulunduğunu düşünmüş ve bu konuda bilgi istemişti.
Friedrich ise başarısının temelinde eğitimli bir ordu, dolu bir hazine ve tarih bilgisinin bulunduğunu ifade etmişti.
III. Mustafa’nın astrolojiye ilgisi dönemin tarihçilerinin de dikkat çektiği özelliklerinden biri olmuştur.
III. Mustafa Halkın Arasına Çıkar mıydı?
Evet.
III. Mustafa, bazı Osmanlı padişahları gibi tebdilikıyafetle İstanbul’da dolaşmayı hükümdarlık görevlerinden biri olarak görüyordu.
Özellikle Osmanlı-Rus Savaşı’nın kötü gitmeye başlamasından sonra halkın düşüncelerini öğrenmek amacıyla bu gezileri daha sık yaptığı belirtilmektedir.
Böylece savaş hakkındaki kamuoyu tepkisini ve İstanbul’daki hayatı doğrudan takip etmeye çalışıyordu.
Huzur Dersleri III. Mustafa Döneminde mi Başladı?
Ramazan ayında padişahın huzurunda yapılan tefsir dersleri III. Mustafa döneminde düzenli bir devlet ve saray geleneği hâline getirildi.
Bu dersler daha sonra Huzur Dersleri adıyla anıldı.
Uygulama Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine kadar devam etti.
III. Mustafa bu toplantılara büyük önem veriyordu.
III. Mustafa’nın Çocukları Kimlerdir?
III. Mustafa’nın çok sayıda çocuğu dünyaya geldi.
En önemli oğullarından biri III. Selim idi.
III. Selim 1789 yılında Osmanlı tahtına çıkacak ve Nizam-ı Cedid reformlarını başlatacaktı.
III. Mustafa’nın diğer oğlu Şehzade Mehmed ise padişah olamadan hayatını kaybetti.
Kızları arasında Hibetullah Sultan ve Şah Sultan gibi hanedan üyeleri bulunuyordu.
III. Mustafa Nasıl Bir Padişahtı?
III. Mustafa devletin Avrupa karşısında giderek zorlandığını gören Osmanlı hükümdarlarından biriydi.
Mali disiplini güçlendirmeye çalıştı.
Askerî teknik yeniliklere ilgi gösterdi.
Topçu birliklerini geliştirdi.
Baron de Tott gibi Avrupalı uzmanlardan yararlandı.
Boğaz savunmasını güçlendirdi.
İstanbul’un 1766 depreminden sonra yeniden imar edilmesini sağladı.
Ancak Osmanlı ordusunun temel yapısında kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştiremedi.
1768 yılında Rusya ile başlayan savaş da Osmanlı askerî sistemindeki sorunları ağır biçimde ortaya çıkardı.
III. Mustafa Kaç Yıl Padişahlık Yaptı?
III. Mustafa 1757 ile 1774 yılları arasında yaklaşık 17 yıl Osmanlı tahtında kaldı.
Saltanatının ilk 11 yılı büyük ölçüde barış içerisinde geçti.
Son yaklaşık beş yılı ise Osmanlı-Rus Savaşı’nın yarattığı büyük askerî ve ekonomik krizle geçti.
III. Mustafa Nasıl Öldü?
III. Mustafa savaşın son yıllarında sağlık sorunları yaşamaya başladı.
Osmanlı ordularının peş peşe yaşadığı yenilgiler, Kırım’daki gelişmeler ve savaşın ağır ekonomik yükü padişah üzerinde büyük baskı oluşturdu.
III. Mustafa 21 Ocak 1774 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.
Öldüğünde yaklaşık 56 yaşındaydı.
III. Mustafa’nın Mezarı Nerede?
III. Mustafa’nın naaşı kendi yaptırdığı Laleli Külliyesi’ndeki III. Mustafa Türbesi’ne defnedildi.
Türbe bugün İstanbul’un Fatih ilçesindeki Laleli Camii’nin yanında bulunmaktadır.
Daha sonra oğlu III. Selim de aynı türbeye defnedildi.
III. Mustafa’dan Sonra Tahta Kim Geçti?
III. Mustafa’nın ölümünün ardından kardeşi I. Abdülhamid Osmanlı tahtına çıktı.
I. Abdülhamid tahta çıktığında Osmanlı-Rus Savaşı hâlâ devam ediyordu.
Yeni padişah savaşın ağır sonuçlarıyla hemen karşı karşıya kaldı.
Yaklaşık altı ay sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması, Osmanlı-Rus ilişkilerinde yeni ve son derece önemli bir dönem başlatacaktı.
III. Mustafa Neden Önemlidir?
III. Mustafa’nın saltanatı Osmanlı Devleti’nin 18. yüzyıldaki askerî ve teknik dönüşüm arayışlarının önemli aşamalarından biridir.
Padişah Osmanlı ordusunun Avrupa karşısında yenilenmesi gerektiğini fark etmişti.
Tophane ve Topçu Ocağı üzerinde düzenlemeler yaptı.
Baron de Tott gibi yabancı uzmanlardan yararlandı.
Sürat Topçuları Ocağı’nı kurdurdu.
Askerî teknik eğitim çalışmalarına destek verdi.
1766 İstanbul depreminden sonra şehrin büyük bölümünün yeniden inşa edilmesini sağladı.
Laleli ve Ayazma camileri gibi önemli mimari eserler yaptırdı.
Ancak saltanatının son döneminde başlayan 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı, devletin askerî zayıflıklarını çok daha görünür hâle getirdi.
Çeşme’de Osmanlı donanması yok edildi.
Rus orduları Kırım’a girdi.
Eflak ve Boğdan cephelerinde büyük sorunlar yaşandı.
III. Mustafa savaşın sona erdiğini ve Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalandığını göremeden 1774 yılında hayatını kaybetti.
Onun döneminde başlayan askerî yenilik arayışı ise oğlu III. Selim döneminde çok daha kapsamlı bir reform programına dönüşecekti.
III. Mustafa Hakkında Kısa Bilgiler
Tam adı: III. Mustafa
Osmanlı sırası: 26. padişah
Babası: III. Ahmed
Annesi: Mihrişah Emine Sultan
Doğum tarihi: 28 Ocak 1717
Doğum yeri: Edirne
Tahta çıkışı: 30 Ekim 1757
Tahta çıktığı yaş: Yaklaşık 40
Hüküm dönemi: 1757-1774
Tahtta kaldığı süre: Yaklaşık 17 yıl
Önemli sadrazamı: Koca Ragıp Paşa
Askerî uzman: Baron de Tott
Önemli askerî yenilik: Sürat Topçuları Ocağı
Büyük doğal afet: 1766 İstanbul depremi
Önemli mimari eser: Laleli Külliyesi
Önemli savaş: 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı
Büyük deniz yenilgisi: Çeşme, 1770
Şairlik mahlası: Cihangir
Padişah olan oğlu: III. Selim
Ölüm tarihi: 21 Ocak 1774
Türbesi: İstanbul, Laleli Külliyesi
Yerine geçen padişah: I. Abdülhamid
III. Mustafa, Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki askerî ve teknik gelişmeleri daha yakından takip etmek zorunda kaldığı bir dönemde hükümdar oldu. Saltanatının ilk yıllarında mali disiplini sağlamaya ve barış ortamını korumaya çalışırken topçu birlikleri ve askerî teknik alanında yeniliklere destek verdi. 1766 İstanbul depreminden sonra başkentin yeniden imarında büyük rol oynadı. Ancak 1768’de başlayan Rus savaşı bütün dengeleri değiştirdi. Çeşme’de donanmanın kaybedilmesi ve Rusların Kırım’a ilerlemesi Osmanlı Devleti’nin karşı karşıya bulunduğu askerî sorunları gözler önüne serdi. III. Mustafa, savaşın sonunu göremeden 1774 yılında hayatını kaybetti ve tahtı kardeşi I. Abdülhamid’e bıraktı.
