Kademeli Emeklilikte Yeni Gelişme: Bakanlıkla Görüşme Yapıldı, Ancak Takvim Hâlâ Yok
İSTANBUL – EYT düzenlemesinin ardından, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta girişi bulunan ve yaş şartı nedeniyle emeklilik kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışanın kademeli emeklilik talebi yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Son günlerde TBMM’de ve kamuoyunda kademeli emeklilik konusunda dikkat çekici bir hareketlilik yaşanırken, beklentilerin aksine henüz yürürlüğe girmiş yeni bir kademeli emeklilik yasası bulunmuyor. Özellikle 2000 yılı ve sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar, EYT düzenlemesinin ardından ortaya çıkan emeklilik şartlarındaki farklılıkların giderilmesi için kademeli bir geçiş sistemi oluşturulmasını istiyor.
• Ancak şu ana kadar açıklanmış resmi bir kademeli emeklilik takvimi bulunmuyor.
EMADDER’DEN BAKANLIK ZİYARETİ
Kademeli emeklilik bekleyenler açısından son günlerin en dikkat çekici gelişmesi, Emeklilikte Adalet Derneği’nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile gerçekleştirdiği görüşme oldu. EMADDER Genel Başkanı Mihriban Uğurlu, iktidar kanadıyla görüşme konusunda daha önce yaşanan sıkıntıların geride kaldığını belirterek, kademeli emeklilik talebinin artık daha geniş bir siyasi ve idari zeminde ele alınmaya başladığını ifade etti.
Uğurlu, yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: “Önce AK Parti Genel Merkezi’nin, daha sonra Çalışma Bakanlığı’nın kapıları kademeli emekliliğe açıldı.” Ancak görüşmenin ardından yapılan açıklamalar, milyonlarca çalışanın beklediği kesin tarih konusunda yeni bir bilgi ortaya koymadı. EMADDER yönetimi, görüşmeler sırasında kendilerine henüz somut bir yasa çalışması veya uygulama takvimi aktarılmadığını bildirdi.
“KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI?” SORUSU YENİDEN GÜNDEMDE
Bakanlıkla yapılan görüşmenin ardından kademeli emeklilik beklentisi sosyal medyada ve arama motorlarında yeniden yükseldi.
Çalışanlar özellikle şu sorulara yanıt arıyor:
- • Kademeli emeklilik çıkacak mı?
- • Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
- • 2000 girişliler için emeklilik şartları değişecek mi?
- • Kademeli emeklilik tablosu belli oldu mu?
- • 2001, 2002 ve sonraki yıllarda sigorta girişi olanlar kaç yaşında emekli olacak?
Ancak mevcut durumda bu soruların hiçbirine kesin bir yasal tablo üzerinden yanıt vermek mümkün değil.
KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU RESMEN AÇIKLANDI MI?
Sosyal medyada ve çeşitli internet sitelerinde, 2000, 2001, 2002 ve sonraki yıllarda sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar için farklı emeklilik yaşları ve prim günleri içeren tablolar paylaşılmaya devam ediyor.
Ancak bu tabloların önemli bir bölümü resmî mevzuata dayanmıyor. Şu anda yürürlüğe girmiş yeni bir kanun bulunmadığı için internette dolaşan yaş ve prim tabloları, resmi kademeli emeklilik tablosu olarak kabul edilmiyor.
EMADDER’in gündeme getirdiği modeller ile farklı platformlarda paylaşılan tablolar, mevcut aşamada yalnızca öneri, beklenti ve olası düzenleme senaryosu niteliği taşıyor. Bu nedenle vatandaşların internette gördükleri tablolara bakarak kesin emeklilik tarihi hesaplaması yapmaları doğru olmayacak.
Yeni bir yasa çıkması halinde;
• Emeklilik yaşı,
• Prim gün sayısı,
• Sigorta başlangıç tarihleri,
• Geçiş dönemleri,
• Düzenlemeden yararlanacak çalışanların kapsamı
kanun metninde açık biçimde belirlenecek.
KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKACAK?
Kademeli emeklilik düzenlemesinin ne zaman yürürlüğe gireceğine ilişkin şu anda açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor.
TBMM’de konuya ilişkin kanun teklifleri, soru önergeleri ve siyasi açıklamalar gündeme geliyor. Ancak bir kanun teklifinin Meclis’e sunulmuş olması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Bir düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması ve kabul edilen kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu nedenle sosyal medyada yer alan;
“Kademeli emeklilik çıktı”
“2000 girişlilere emeklilik hakkı geldi”
veya
“Kademeli emeklilik tarihi kesinleşti”
şeklindeki paylaşımların resmî kaynaklar üzerinden doğrulanmadan dikkate alınmaması gerekiyor.
GÖRÜŞMELER VAR, ANCAK SOMUT TAKVİM YOK
EMADDER’in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile gerçekleştirdiği görüşme, kademeli emeklilik talebinin ilgili makamlarla doğrudan görüşülmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Ancak görüşmenin ardından açıklanmış bir yasa taslağı veya yürürlük takvimi bulunmuyor. Mihriban Uğurlu’nun açıklamasına göre, yapılan görüşmelerde dernek yönetimine somut bir çalışma veya kesin tarih aktarılmadı.
Bu nedenle mevcut gelişmeler, kademeli emekliliğin kesin olarak yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Buna karşın konunun siyasi partiler, milletvekilleri, sivil toplum kuruluşları ve ilgili bakanlık düzeyinde görüşülmeye devam etmesi, emeklilik beklentisi bulunan çalışanlar açısından dikkatle takip ediliyor.
2000 SONRASI SİGORTA GİRİŞİ OLANLARA KADEMELİ EMEKLİLİK GELECEK Mİ?
Kademeli emeklilik beklentisinin merkezinde özellikle 2000-2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar bulunuyor.
Bu gruptaki çalışanların mevcut emeklilik şartları;
• İlk sigorta başlangıç tarihi,
• Bağlı olunan sigorta statüsü,
• Prim gün sayısı,
• Yaş şartı
gibi kriterlere göre belirleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulmuş yeni bir kademeli emeklilik sistemi bulunmadığı için internette dolaşan farklı yaş ve prim tabloları resmî emeklilik şartı niteliği taşımıyor.
1999 SONRASI SİGORTA GİRİŞİ OLANLAR İÇİN MEVCUT ŞARTLAR
Mevcut mevzuata göre, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan 4A kapsamındaki çalışanlar için emeklilik şartları genel olarak yaş ve prim gününe göre belirleniyor.
Bu kapsamda mevcut sistemde;
• Kadınlar için 58 yaş,
• Erkekler için 60 yaş,
• En az 7.000 prim günü
şartları bulunuyor. Bazı sigortalılar açısından ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4.500 prim günü üzerinden farklı emeklilik koşulları uygulanabiliyor. Ancak kişilerin kesin emeklilik şartları, sigorta başlangıç tarihi ve çalışma geçmişine göre değişebiliyor.
SİYASETÇİLER DE KADEMELİ EMEKLİLİĞİ GÜNDEME TAŞIDI
EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinden sonra milyonlarca kişi yaş şartı aranmadan emeklilik hakkına kavuştu. Ancak EYT kapsamının hemen dışında kalan çalışanlar, birkaç günlük veya birkaç aylık sigorta başlangıcı farkı nedeniyle emeklilik şartlarında önemli değişiklikler oluştuğunu belirterek kademeli emeklilik talebini gündeme taşıdı. Konu yalnızca çalışanların ve sivil toplum kuruluşlarının değil, siyasi partilerin de gündeminde yer alıyor.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, çeşitli açıklamalarında EYT sonrasında ortaya çıkan emeklilik koşullarındaki farklılıklara dikkat çekerek kademeli emeklilik talebinin gündemden düşürülmemesi gerektiğini ifade etti.İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da kademeli emeklilik konusunu Meclis gündemine taşıyan siyasi isimler arasında yer aldı. TBMM’ye konuya ilişkin çeşitli kanun teklifleri ve soru önergeleri sunulurken, mevcut tekliflerden birinin komisyon aşamasında bulunduğu belirtiliyor. Ancak şu an için TBMM’den geçerek yürürlüğe giren ve kademeli emeklilik sistemini hayata geçiren kesinleşmiş bir yasa bulunmuyor.
MİLYONLARCA ÇALIŞANIN GÖZÜ MECLİS VE BAKANLIKTA
Kademeli emeklilik beklentisi bulunan çalışanlar için önümüzdeki süreçte TBMM’deki olası yasa teklifleri, siyasi partilerin tutumu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yapacağı açıklamalar belirleyici olacak. Mevcut tabloya göre kademeli emeklilik konusunda görüşmeler ve talepler sürüyor, ancak yürürlüğe girmiş bir yasa, açıklanmış resmi tablo veya kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor. Milyonlarca çalışan ise özellikle 2000 yılı ve sonrasında sigorta girişi bulunanlar için EYT sonrasında oluştuğunu düşündükleri emeklilik farkının giderilip giderilmeyeceğini beklemeye devam ediyor. Kademeli emeklilik konusunda gözler şimdi, Meclis’te yapılabilecek olası düzenlemeler ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan gelecek yeni açıklamalarda…
HABER BALİNASI| Mustafa Camuzcu
