Niğde’nin Bor ilçesindeki Tyana Antik Kenti’nde 20 yıl aradan sonra yeniden başlayan kazılarda önemli bulgulara ulaşıldı. MS 213 yılında Roma İmparatoru Caracalla döneminde inşa edilen hamamın altında Tunç Çağı’na ait kültür tabakası tespit edildi.
Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Kemerhisar beldesinde bulunan Tyana Antik Kenti, yeniden başlayan arkeolojik kazılarla tarih dünyasının dikkatini çekiyor. Roma Hamamı’nda yaklaşık 20 yıl aradan sonra başlatılan çalışmalar, yalnızca Roma dönemine değil, bölgenin çok daha eski yerleşim geçmişine ilişkin önemli ipuçları ortaya koyuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras Projesi kapsamında, Aksaray Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen kazılar, Prof. Dr. Osman Doğanay başkanlığındaki ekip tarafından gerçekleştiriliyor.
ROMA HAMAMI’NIN ALTINDA TUNÇ ÇAĞI KATMANI
Kazı çalışmalarında elde edilen en dikkat çekici bulgulardan biri, Roma Hamamı’nın altında Tunç Çağı’na ait kültür tabakasının belirlenmesi oldu. Yaklaşık 2 metre derinliğe ulaşan sondaj çalışmalarında ortaya çıkan bu bulgu, Tyana’daki yerleşim tarihinin Roma döneminden çok daha eskiye uzandığını gösteriyor. Araştırmacılar, çalışmaların ilerleyen aşamalarında Roma öncesi dönemlere ait yeni arkeolojik verilere ulaşılmasını bekliyor. Bu gelişme, Tyana’nın yalnızca Roma dönemindeki önemini değil, daha eski uygarlıkların bölgedeki varlığını anlamak açısından da büyük önem taşıyor.
İMPARATOR CARACALLA DÖNEMİNDE İNŞA EDİLDİ
Kazısı yapılan Roma Hamamı’nın MS 213 yılında İmparator Caracalla döneminde inşa edildiği belirtiliyor. Yapının, kendisinden sonraki imparatorlar döneminde de çeşitli mimari değişiklikler geçirdiği tespit edilmiş durumda. İlk kazı çalışmaları 2002 yılında başlayan hamamda dört yıl boyunca araştırmalar yürütülmüş, yapının mimari planı ve çeşitli bölümleri hakkında önemli bilgiler elde edilmişti. Araştırmacılar, hamamın halkın kullanımına yönelik bir yapı olduğunu değerlendiriyor. Tyana Höyüğü’nün güney yamaçlarında bulunan yapının konumu da mimari açıdan dikkat çekiyor.
ROMA HAVUZU’NDAN HAMAMA SU TAŞINIYORDU
Tyana Antik Kenti’nin en dikkat çekici özelliklerinden biri de gelişmiş su sistemleri. Bölgede bulunan Roma Havuzu’ndan su kemerleri aracılığıyla antik kente su taşındığı biliniyor. Önceki kazılarda Roma Havuzu ile hamam arasında su künklerine rastlanması, taşınan suyun önemli bir bölümünün Roma Hamamı’na ulaştırılmış olabileceğini gösteriyor. Bu sistem, Roma döneminde Tyana’nın sahip olduğu mühendislik ve altyapı kapasitesini ortaya koyan önemli örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
HAMAMIN YANINDA SPOR VE EĞİTİM ALANLARI DA ARAŞTIRILACAK
Kazı ekibinin hedefleri arasında Roma Hamamı’nın bütün bölümlerini ortaya çıkarmanın yanı sıra yapıyla bağlantılı başka yapıların varlığını araştırmak da bulunuyor. Bu kapsamda, antik dönemde spor faaliyetlerinin gerçekleştirildiği palestra adı verilen avlu veya spor alanları ile fiziksel ve zihinsel eğitimin verildiği gymnasium yapılarının izleri aranacak.Ayrıca antik kentte kazısı yapılan hamam dışında en az iki hamamın daha bulunabileceği değerlendiriliyor. Bu yapıların yerlerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların da yapılması planlanıyor.
TYANA TURİZMİN YENİ ROTASI OLMAYA HAZIRLANIYOR
Kazı çalışmalarının önemli hedeflerinden biri de Roma Hamamı’nın korunarak turizme kazandırılması. Araştırmacılar, yapının Tyana Antik Kenti’nin ziyaret güzergâhına eklenmesini ve bağımsız bir kültür turizmi noktası hâline getirilmesini amaçlıyor. Kapadokya bölgesinde benzer ölçekte bir hamam kompleksinin bulunmaması, Tyana’nın arkeolojik ve turistik değerini daha da artırıyor.Roma döneminin mimari mirası ile Tunç Çağı’na uzanan tarihî izleri aynı alanda buluşturan kazıların, ilerleyen süreçte yeni keşiflere kapı aralaması bekleniyor.
Tyana Antik Kenti’nde devam eden çalışmalar, Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişinin gün yüzüne çıkarılması ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.
